Zmień język / Choose Language / Ablösung Sprache / Choisir la langue Polski English Deutsch Français
Umowy "śmieciowe" - czy na pewno zło konieczne?

W ostatnim czasie, szczególnie podczas kampanii wyborczej do parlamentu, dużo toczyło się dyskusji wokół tzw. umów śmieciowych. Jest to kwestia szczególnie istotna dla osób młodych, dopiero wkraczających na rynek pracy, gdyż to właśnie ta grupa jest najczęściej zatrudniana na podstawie umów zlecenie czy też umów o dzieło. Z badania portalu praca.pl wynika, że pierwsza praca Polaka to najczęściej praca w szarej strefie, bez jakiejkolwiek umowy. Swoją karierę w ten sposób zaczyna 38 proc. pracowników. Co czwarty (26 proc.) podpisuje umowę cywilnoprawną - o dzieło lub zlecenia. Zaledwie 36 proc. młodych osób już w swojej pierwszej pracy otrzymuje umowę o pracę.

1. Procentowy udział umów śmieciowych w poszczególnych grupach wiekowych

Opracowanie Sedlak & Sedlak, strona internetowa http://www.rynekpracy.pl/artykul.php/wpis.430, stan na dzień 7.02.2012

Czy rzeczywiście umowy śmieciowe, jak sama nazwa wskazuje mają tylko wady? Czy warto zawierać taką formę współpracy? A może po prostu nie mamy wyjścia i coraz częściej będą to formy zatrudnienia proponowane przez pracodawców i należy się z tym pogodzić, dostosować. Pytań jest wiele, podobnie jak pozytywnych i negatywnych opinii na temat umów śmieciowych. Jedno jest jednak pewne – początkowo musimy dokładnie poznać to zagadnienie, a później ocenić i zdecydować czy jest to forma pracy dla nas odpowiednia.

Zacznijmy zatem od zaprezentowania wad umów śmieciowych, aby zakończyć bardziej pozytywnie. Pierwsze skojarzenie, jakie chyba większość z nas ma, gdy pojawia się hasło „ umowy śmieciowe” to coś nie wartego uwagi, mało znaczące. Sugeruje się młodym ludziom, że wszystkie umowy współpracy inne od umowy o pracę są złe. Nie ukrywajmy umowy śmieciowe są to umowy o wiele mniej korzystne dla pracownika niż umowy o pracę ( nawet jeśli jest to umowa na czas określony). O wyższości etatu nad zleceniami można się spierać, ale jedno nie ulega wątpliwości – tak jest po prostu bezpieczniej dla obu stron. Wymieńmy kilka najważniejszych wad:

Po pierwsze: Brak stabilności zatrudnienia

Po drugie: Minimalne składki społeczne i zdrowotne

Po trzecie: Brak ubezpieczenia macierzyńskiego, chorobowego, rehabilitacyjnego

Po czwarte: Brak okresu wypowiedzenia, prawa do urlopu, wynagrodzenia za nadgodziny

Po piąte: Brak stałości dochodu

Po szóste: Brak bezpieczeństwa w zatrudnieniu powoduje późniejsze usamodzielnienie się młodych ludzi (zjawisko gniazdownictwa), trudności w otrzymaniu kredytu.

To oczywiście tylko zaznaczenie problemu, gdyż umowy śmieciowe niosą ze sobą, szczególnie w przypadku młodych ludzi, pewne negatywne zjawiska społeczne. Jak wyglądają bowiem Twoje plany, plany młodych ludzi, po studiach, wkraczających w dorosłe życie? Najczęściej chcą znaleźć dobra pracę, założyć rodzinę lub po prostu usamodzielnić się. Umowy śmieciowe często utrudniają osiągniecie tych celów. Ale czy warto odrzucać każdą ofertę pracy na umowę o dzieło czy też umowę zlecenie, szczególnie gdy dopiero rozpoczynamy karierę zawodową. Odpowiedź może być tylko jedna – NIE! Nie tylko nie powinniśmy tego robić, ale warto skorzystać z zalet umów śmieciowych, aby optymalnie wykorzystać daną nam szansę.

Przejdźmy zatem do zalet.

Po pierwsze: Umowy śmieciowe to najczęściej elastyczne godziny pracy – mamy czas na podnoszenie kwalifikacji, naukę, godzenie życia rodzinnego i zawodowego; możesz również poszukiwać pracy stałej ( jeśli w ogóle o stałości na obecnym rynku pracy możemy mówić, ale to już temat na kolejny artykuł).

Po drugie: Umowy śmieciowe są formą atrakcyjną dla pracodawcy, stąd też jesteśmy dla niego bardziej atrakcyjnym pracownikiem, również nie ukrywajmy – tańszym w utrzymaniu.

Po trzecie: Wykonując pracę na podstawie umów śmieciowych jesteś rozliczany, odpowiedzialny za efekt pracy, rzadziej za nieproduktywny czas spędzony w firmie

Po czwarte: Masz możliwość zatrudnienia u kilku pracodawców. Wszystko jest uzależnione od organizacji czasu oraz rozłożenia pracy. Nie jesteśmy bowiem zobowiązani do informowania naszych zleceniodawców, iż mamy również inną pracę. Kilka umów to wyższe dochody.

Po piąte: Umowy śmieciowe dają niezależność  i możliwość kierowania własnym systemem pracy. Możesz decydować o tym z kim pracujesz i negocjować stawki za wykonane zadania.

Mamy zatem w skrócie przedstawione dwie strony medalu umów śmieciowych i teraz tylko od Ciebie zależy co wybierzesz. Musisz jednak pamiętać iż czasami warto rozpocząć prace na podstawie umowy śmieciowej, aby zdobyć pierwsze doświadczenia na rynku pracy. Może warto o tym już pomyśleć na studiach, kiedy jeszcze stabilność zatrudnienia nie jest tak istotna. Zaznaczmy również – likwidacja umów śmieciowych nie poprawi sytuacji na polskim rynku pracy. Dlaczego? Koszty utrzymania pracownika są bardzo wysokie i pracodawcy zmuszeni prawnie do zatrudniania na podstawie standardowych etatów, prawdopodobnie zrezygnują z przyjmowania nowych osób. Zniesienie takich umów, zdaniem wielu specjalistów, mogłoby doprowadzić do poważnych problemów ekonomicznych i społecznych. Przecież niektórzy ludzie po prostu chcą pracować w oparciu o umowę śmieciową, gdyż umowa o pracę zwyczajnie ograniczałaby ich.

Decyzja o podjęciu pracy w  nietypowych formach, co proponują umowy śmieciowe, wymaga głębokiej analizy korzyści i kosztów. Nie jest to łatwe dla osób nastawionych pozytywnie tylko do standardowych umów o pracę. Przedstawienie jednak wad i zalet może pomóc w rozsądnym podjęciu decyzji. Nie należy jednak ulegać społecznemu niepokojowi, który postrzega umowy śmieciowe wyłącznie w kategoriach zła koniecznego. Pamiętajmy iż w obecnej sytuacji na rynku pracy umowa o pracę, nawet na czas nieokreślony, nie gwarantuje stabilności zatrudnienia, gdyż można ją rozwiązać, gdy występują określone okoliczności. Bezpieczeństwo zatrudnienia jest dziś w praktyce niemożliwe. Decyzję każdy musi podjąć sam według własnej hierarchii potrzeb i oczywiście możliwości. Warto o tym jednak dyskutować i poszukiwać rozwiązań optymalnych.

 

Mgr Wioleta Duda*


*pracownik naukowy Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Autorka kilkunastu artykułów o tematyce związanej z doradztwem zawodowym. Zainteresowania zawodowe  oscylują wokół problematyki karier zawodowych kobiet. Doradca zawodowy w Projektach EFS

zapamiętaj mnie (?)
Nie pamiętasz hasła?
staże i praktyki
JOBalert
Najnowsze oferty prosto na Twoją skrzynkę email. Otrzymuj za darmo.
Uczelnie więcej uczelni »
img

Regulamin | O nas | Kontakt | Miasto Pracy - JAKOŚĆ ROKU 2011 | Kalasoft

© Biuro Karier / 2011. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Nasz kanał facebook
Zmień język / Choose Language / Ablösung Sprache / Choisir la langue Polski English Deutsch Français